J - K - Historia Słowian

Przejdź do treści

Menu główne:

Zioła

JAŁOWIEC
W mitologii słowiańskiej jałowiec miał moc odpędzania demonów. Do tego celu używano dymu z palonych gałązek tej rośliny bądź wyrabiano z jej drewna laski.

Jego jagody podnosiły smak dań mięsnych (szczególnie dziczyzny) oraz warzywnych kiszonek (np. kapusty), czyniąc go bardziej wyrazistym. Jagody jałowca były też wykorzystywane do produkcji piwa jałowcowego.

Zastosowanie lecznicze.
Stosowany jako środek moczopędny w leczeniu zaburzeń oddawania moczu, obrzęków pochodzenia nerkowego i sercowego. Wspomaga w kamicy moczowej, w niewydolności wątroby i niedostatecznym wytwarzaniu żółci, zastoju w drogach żółciowych i związanych z tym zaburzeniach trawiennych. Stosowany w małych dawkach poprawia apetyt, zapobiega wzdęciom oraz poprawia trawienie.Olejek jałowcowy łagodzi dolegliwości reumatyczne, nerwobóle, bóle na tle gośćcowym. Kąpiele z dodatkiem jałowca działają relaksująco, łagodzą bóle mięśni i ścięgien.

JANOTA  BIAŁA
Kształtem liści, ulistnieniem i ogólnym wyglądem roślina przypomina pokrzywę, stąd też pochodzą jej ludowe nazwy: biała pokrzywka lub głucha pokrzywa.
Występuje w całej Europie oraz na znacznych obszarach Azji o klimacie umiarkowanym, ale także cieplejszym.
W Polsce jest pospolita,
zarówno na niżu, jak i w niższych partiach gór i we florze Polsk
i.

Zastosowanie lecznicze.
Napar z jasnoty białej wykorzystywany
jest przy nadmiernym i bolesnym miesiączkowaniu kobiet, gdyż zmniejsza krwawienie, niewielkich krwawieniach macicznych, oraz w upławach, zapaleniu pochwy i szyjki macicy. Leczy też u kobiet stany zapalne narządów płciowych. Ponadto ze względu na właściwości powlekające i łagodnie przeciwzapalne jasnota biała stosowana jest w nieżytach dróg oddechowych. Natomiast właściwości oczyszczające zioła wykorzystywane są m.in. w leczeniu trądziku młodzieńczego, wysypek skórnych.

Poza tym używana jest w leczeniu stanów zapalnych przewodu pokarmowego, dróg oddechowych i dróg moczowych. W tym celu stosowana jest głównie w mieszance z innymi ziołami, takimi, jak: podbiał pospolity, mięta pieprzowa, kora wierzby, krwawnik pospolity, rumianek.

Zioło zbiera się  ręcznie przy słonecznej pogodzie i suszy w zacienionym miejscu. Kwiaty zawierają flawonoidy, garbniki, śluzy, saponiny, glikozydy, cholinę, związki irydowe, kwasy wielofenolowe oraz niewielkie ilości olejków eterycznych.
Napar z jasnoty.

2 łyżek kwiatów na 2 szklanki wody 3 razy dziennie w równych porcjach pomaga w
nadmiernym i bolesnym
miesiączkowaniu.


JEMIOŁA
Charakterystyczne dla jemioły jest to, że nie rośnie samodzielnie, ale wyrasta na innych drzewach. Jej wiecznie zielony kolor wiąże ją z symboliką życia.
Jemioła od starożytności uchodziła za skuteczny środek na wszelkie choroby, w tym epilepsję. Miała także sprowadzać płodność. Według Pliniusza u Celtów była remedium także na wszelkie trucizny, sprowadzała płodność na bydło. Miała także odganiać duchy i demony. W folklorze jemioły używano dodatkowo przeciwko piorunom. Związek jemioły z piorunami jest echem jej symbolicznego powiązania z dębem, drzewem na którym może wyrastać, łączonym z gromowładnymi bogami. W słowiańszczyźnie również jemioła miała specjalny, magiczny walor i z tego względu należało ścinać ją w specjalny sposób. Gdy ją ścinano nie dotykano jej gołą ręką. Podobnie jak w przekazie Pliniusza należało być bosym i nie można było używać żelaza.

Jemioła to krzew pasożytniczy, należący do rodziny gązewnikowatych o pokroju zimozielonej krzewinki. Obszar występowania tej rośliny obejmuje teren całej Europy i Azji. Jemioła od bardzo dawna uznawana była za roślinę leczniczą oraz świętą.

Jemioła posiada łodygę bardzo równomiernie i symetrycznie rozgałęzioną. Liście lancetowate lekko jajowate i skórzaste. Gałęzie oraz liście mają charakterystyczny, jasnozielony kolor i są niezwykle łamliwe, dlatego należy zachować ostrożność przy transportowaniu rliny.
Pasożytuje głównie na gałęziach drzew liściastych, na topolach, brzozach, lipach i bardzo rzadko na dębach. Jemioła wyrasta także na drzewach iglastych, np. na sośnie. Kwitnie w lutym i marcu. Wczesną wiosną, w kącikach listków pojawiają się malutkie, jasnożółte kwiatuszki, z których jesienią wytwarzają się małe, białe, okrągłe, jagodowe, kleiste w środku owoce.

Zastosowanie.
W celach leczniczych zbiera się ziele, zazwyczaj w okresie zimowym, zaraz po ścięciu drzew. Nie wykluczony jest zbiór całoroczny bez konieczności wycinki.  Zazwyczaj pędy suszy się w pęczkach rozwieszonych w przewiewnym miejscu lub w suszarni w temperaturze około 40 stopni.
Jemioła zawiera flawonoidy, aminy, trójterpeny i kwasy organiczne, wiskotoksyny, związki śluzowe, sole mineralne .
Należy mieć świadomość, że przedawkowanie preparatów jemioły może spowodować wystąpienie objawów zatrucia takich jak: wymioty, drgawki, krwawe biegunki, maja­czenia. Dlatego ich stosowanie powinno być ostrożne i zgodne z zaleceniami.

Jemioła – właściwości   lecznicze.
Jemioła posiada bardzo szerokie pasmo zastosowania. Od dawna znane jest i cenione działanie wyciągów z jemioły obniżające ciśnienie krwi. W zaawansowanych postaciach nadciśnienia trzeba także stosować inne leki, ale długotrwałe podawanie wyciągów z jemioły pozwala na obniżenie ich dawek. W łagodnych postaciach nadciśnienia jemioła może być stosowana jako jedyny lek. Owocami jemioły leczono niepłodność u kobiet, na podstawie opozycji białego koloru owoców i czerwonego koloru krwi podawano ją przy krwawieniach lub przy chorobach serca. Używano też jemioły jako środka uspokajającego, odwar z jagód podawano przy kaszlu. Znosi przykre objawy dolegliwości sercowych u kobiet w okresie przekwitania. Jest korzystna w przypadkach miażdżycy. Obniża ciśnienie krwi, działa ogólnie wzmacniająco. Związki czynne zawarte w jemiole, zwalniają przyspieszone bicie serca spowodowane nadmiernym pobudzeniem układu nerwowego.

Pomocne w leczeniu krwawień z nosa, a także w nadmiernych krwawieniach miesiączkowych. W badaniach doświadczalnych wykazano, że wyciągi jemioły wstrzyknięte do guza nowotworowego hamują jego wzrost i niszczą komórki nowotworowe. Jemioła stabilizuje również pracę trzustki, aktywizuje proces przemiany materii. Stare księgi zielarskie polecają ją w ostrych przeziębieniach, grypie, a nawet w zapaleniu płuc. Niekiedy jemiołę poleca się w kolce nerkowej i stanach zapalnych woreczka żółciowego (działa rozkurczowo). Słynny ksiądz Kneipp zalecał tę roślinę w połączeniu z ususzonymi znamionami (wąsami) kukurydzy w leczeniu nowotworów.  Jemioła słynie przede wszystkim jako lek obniżający ciśnienie krwi i oddalający zawroty głowy spowodowane postępującą miażdżycą ogólną. Jest pomocna także w innych przypadłościach towarzyszących miażdżycy – w otępieniu starczym (demencji), uderzeniach krwi, szumach w uszach, przytępieniu słuchu, drętwieniu nóg i rąk.

Napar z jemioły.
Wymieszać 2 łyżki suszonego ziela ze szklanką przegotowanej i ostudzonej wody. Następnie naczynie odstawić na kilkanaście godzin. Po przecedzeniu pić w 2-3 porcjach w przypadkach nadciśnienia tętniczego czy krwawień z nosa lub narządu rodnego.

Mieszanka obniżająca ciśnienie krwi.
Należy wymieszać: ziele jemioły – 50 g, kwiat głogu – 50 g, owoc głogu – 50 g, owoc jarzębiny – 50 g, a następnie zalać 0.5 litra zimnej wody. Gotować 10 minut na małym ogniu. Odstawić pod przykryciem na pół godziny, po czym odcedzić i przelać do termosu.
Pić trzy razy dziennie po 1 filiżance.

Nalewka.
W naczyniu umieścić 100 g ziela jemioły i zalać 0,5 litrem spirytusu 70%. Całość odstawić na tydzień.
Pić po 20-30 kropli na kieliszek wody, 2-3 razy dziennie.

Wino z jemiołą.
40g świeżych liści jemioły zalać
litrem białego wina i odstawić
na ok. 10 dni.      
W tym okresie należy wino co pewien czas mieszać. Przecedzić wino. Tego typu miksturę pić po kieliszku (ok. 50 ml) 2 razy dziennie przed posiłkami. Kuracja jest polecana w przypadku nadciśnienia tętniczego codziennie przez 14 dni

Mieszanki.
W leczeniu nadciśnienia tętniczego można łączyć jemiołę z arniką, owocami głogu, konwalią, kozłkiem lekarskim oraz kasztanowcem.


JEŻÓWKA  PURPUROWA -
E. angustifolia

Jeżówka purpurowa to narodowa roślina wieloletnia Ameryki Północnej. Kwiaty jeżówki purpurowej składają się z promienisto purpurowych płatków. Kwitnie od czerwca do października. W przemyśle zielarskim E.angustifolia jest często zastępowana E.purpurea (gatunek słabszy i tańszy). Jeżówka purpurowa ma omdlewajaco-aromatyczny zapach ze słodkim posmakiem, pozostawiającym uczucie cierpnięcia.

Jeżówka purpurowa była używana przez Indian Ameryki Północnej na ukąszenia węży oraz gojenie się ran.
Szczep Komanczów używał jeżówki purpurowej jako lekarstwa na ból zębów i gardła. Natomiast Indianie ze szczepu Sioux brali jeżówkę purpurową przeciw wściekliźnie oraz na stany zakaźne.
To zioło stosowali również na odmrożenia, przeziębienia, grypy, problemy z oddychaniem. Również jako płukankę na zapalenie gardła oraz w leczeniu astmy. "Indianie z Ameryki Północnej nazywali jeżówkę "wiecznym słońcem" - tak jak słońce przynosi zdrowiu same korzyści.

Zastosowanie  lecznicze.
Dzisiaj jeżówka purpurowa jest używana jako środek oczyszczający krew. Napar z zioła jeżówki purpurowej działa korzystnie na układ krążenia. Pobudza pocenie się, co pomaga w obniżeniu gorączki. Jednocześnie wzmacnia obronę przed infekcją. Przeciwzapalne właściwości jeżówki purpurowej są wykorzystywane do leczenia zapalenia stawów oraz skazy moczanowej. Dzięki właściwościom wspomagającym system immunologiczny, napar z jeżówki purpurowej powinien być przyjmowany profilaktycznie. Napar z jeżówki purpurowej jest wskazany przede wszystkim w przewlekłych przeziębieniach w krótkim czasie.

Badano skuteczność jeżówki purpurowej na pacjentach w zastrzykach i jeżówki purpurowej (sproszkowanej) w formie kapsułki. Dowiedziono, że jeżówka purpurowa pobudza tkankę chłonną (limfatyczna) w jamie ustnej, zapoczątkowując przez to reakcję obronną organizmu. Jeżówka purpurowa wstrzykiwana pacjentom jest bardziej skuteczna od tej sproszkowanej w kapsułkach. (Chodzi o uodpornienie systemu imunologicznego).
Zewnętrznie, jeżówka purpurowa jest stosowana w leczeniu cieżko gojących się powierzchownych ran. Działa również przeciw infekcjom grzybicznym. Jest również używana jako środek skuteczny na skórę, oczyszczający czyraki i inne dolegliwości skórne.

Surowcem zielarskim są kwiaty oraz korzenie 4-letnich roślin, który zawiera olejki aromatyczne, glykozydy, amidy, inuline i poliacetyleny.

Jeżówka z miodem spadziowym.
Przywraca witalność i chroni przed chorobami.
Wymieszać 0.3 l miodu spadziowego i 0.2 l soku z jeżówki (wyciśniętego lub zakupionego w aptece).
Zażywać 2 razy dziennie po 1 łyżeczce przez 3 tygoodnie po czym 3 tyg. przerwy.
Kurację powtórzyć 2-3 razy.

Jeżówka – echinacea  odwar.
1 łyżkę rozdrobnionych korzeni zalać szklanką wody. Zagotować i trzymać pod przykryciem na wolnym ogniu do 15 minut. Odstawić na 15 minut. Przecedzić odwar pić dwa razy dziennie po pół szklanki przez parę dni. Odwar można też stosować zewnętrznie.

Nalewka z echinacei.
Ponieważ korzeń echiacei ma właściwości ocieplające i stymulujące układ odpornościowy, zwłaszcza w przypadku problemów z górnym układem oddechowym, warto przygotować nalewkę z jeżówki aby:
– wspomóc leczenie przeziębienia (potwierdzone),
– wzmocnić układ odpornościowy (potwierdzone),
– skrócić czas choroby (potwierdzone)
– jest pomocna podczas zapaleń pęcherza, infekcji drożdżowych pochwy, bolącym gardle, reakcji alergicznej, zapaleniu zatok i dziąseł, migrenach, infekcjach oskrzeli czy reumatyźmie.

Nalewka.
Przygotować 100g suchego ziela jeżówki a następnie zalać 0,5l 70% spirytusu (można użyć 40% wódki). Następnie całość przelać, np. do słoika i odstawić na 14 dni w ciemne i suche miejsce. Codziennie wstrząsając zawartość. Po 2 tygodniach odcedzić nalewkę przez gazę i przelać do butelek.
Zaleca się dawkowanie: 1 łyżeczkę nalewki 2-3 razy dziennie. Jeśli np. infekcja zagraża organizmowi, podwoić a nawet potroić dawkę aż objawy ustąpią.
Można też użyć nalewki do zrobienia płukanki na gardło (10ml nalewki wlać do 1 szklanki ciepłej wody).


KOCIMIĘTKA  WŁAŚCIWA
Liście kocimiętki właściwej zawierają olejek eteryczny irydoid nepetalakton, garbniki i gorczyce. Ziele i liście kocimiętki stosuje się podczas leczenia przeziębień i grypy. Poza tym roślina wykazuje właściwości napotne i przeciwgorączkowe. Ziele działa przeciwskurczowo i wiatropędnie. Olejki eteryczne działają uspokajająco i relaksująco na ludzi i zwierzęta. Używane są w przemyśle perfumeryjnym i spożywczym.

Napar z kocimiętki właściwej.
2 łyżeczki suszonego ziela lub liści. Wsypać do szklanki z wrzącą wodą, a następnie przykryć do zaparzenia. Po pietnastu minutach napar jest gotowy. Napój ma działanie nasenne i napotne. Zmniejsza napięcie nerwowe i związane z nimi bóle głowy. Reguluje pracę żołądka.
Napar z kocimiętki stosowany zewnętrznie do płukania głowy łagodzi podrażnienia skóry (głowy).

Nalewka z kocimiętki.
Do 0,5 litra czystej 40% wódki dodać 100 gram suszonych liści lub ziela i pozostawić na 2 tygodnie w zacienionym miejscu. Nalewkę należy codziennie wstrząsnąć. Po upływie 2 tygodni zioła odcedza się, a nalewkę rozcieńcza dwoma szklankami (400ml) przegotowanej wody. Miksturę przechowuje się w lodówce, w ciemnej butelce. Nalewka z kocimiętki ma zastosowanie w łagodzeniu dolegliwości żołądkowych, kojeniu skołatanych nerwów i bólów głowy. Stosuje się ją 2-3 razy dziennie w dawkach po 2-4 ml.


KONOPIE  SIEWNE  (Cannabis setive)
Od kilku tysięcy lat aż do 1883 roku naszej ery konopia siewna, była najwiekszą uprawą rolną naszej planety. Była najpoważniejszym źródłem tysięcy produktów i uważana była za najbardziej pożyteczn plon dostarczając większości światowego włókna, tkanin, oleju opałowego, papieru, kadzidła i leków, jak również podstawowym źródłem jadalnego białka dla ludzi i zwierząt, przyczyniając się do powstania i upadków wielkich cywilizacji. Aż do rewolucji przemysłowej stanowiły XIX wieku one podstawę najważniejszego przemysłu ludzkości.
W Polsce po powodzi stulecia w 1997 roku Instytut Włókien Naturalnych zaproponował Ministerstwu Rolnictwa wykorzystanie swoich roślin do oczyszczania terenów skażonych. Podczas badań w okolicach Huty Miedzi w Głogowie odkryto, iż hektar konopi wchłania z ziemi aż 0,5 kg miedzi, 160 g ołowiu i sporo kadmu. Co to by było gdyby konopie były jedną z głównych gałęzi rolnictwa w Polsce i innych słowiańskich narodach? Słowianie mogliby się stać potęgą gospodarczą. Jednak syjoniści nie chce do tego dopuścić. Obecnie polskie rolnictwo odcięło się od tej niezwykle cennej i wszechstronnej uprawy, a politycy na samo hasło „konopie” maja niejaką „alergię”.

Dawniej konopie były powszechne w naszym kraju i stanowiły niemal podstawę polskiego rolnictwa oraz polskiego przemysłu budowlanego, celulozowego, tkackiego, powroźniczego czy modelarskiego. Słowianie mieli doskonale opanowaną umiejętność uprawy i przetwarzania konopi. W polskim lecznictwie stosowano maści, odwary, nalewki, oleje z konopi na najróżniejsze dolegliwości.

O zaletach konopi wspominał Pan Zagłoba w Trylogii Sienkiewicza („Potop” t. 3) „...Radziłem mu – mówił – iżby siemię konopne w kieszeni nosił i po trochu spożywał. To tak ci się do tego przyzwyczaił, że teraz coraz to ziarno wyjmie, wrzuci do gęby, rozgryzie, miazgę zje, a łuskwinę wyplunie. W nocy, jak się obudzi, także to czyni. Od tej pory tak mu się dowcip zaostrzył, że i najbliżsi go nie poznają. – Jakże to? – pytał starosta kałuski. – Bo w konopiach oleum się znajduje, przez co i w głowie jedzącemu go przybywa. – Bodajże waszą mość! – rzekł jeden z pułkowników. – Toż w brzuchu oleju przybywa, nie w głowie. – Est modus in rebus! – rzecze na to Zagłoba – trzeba co najwięcej wina pić: oleum, jako lżejsze, zawsze będzie na wierzchu, wino zaś, które i bez tego idzie do głowy, poniesie ze sobą każdą cnotliwą substancję...”

Konopie siewne vs.  konopie indyjskie.
Konopie indyjskie posiadają psychoaktywne właściwości, które mają wysoką zawartość THC. Tymczasem dozwolone prawnie, polskie odmiany konopi siewnych (Cannabis sativa) zawierają śladowe ilości tej substancji THC − zaledwie 0,2 %. Są to konopie jednopienne, typowo włókniste, o okresie wegetacji dostosowanym do polskich warunków klimatyczno-glebowych. Ze szczytów tych konopi wytwarza się CBD – przeciw-psychoaktywny, neuroaktywny i neuroprotekcyjny składnik, który ma bardzo szeroki zakres zastosowań medycznych.
Jest prawdziwym panaceum na niemal wszystkie dolegliwości i schorzenia. Epilepsja, choroby demencyjne, choroby autoimmonologiczne, depresja.
To tylko niektóre z którymi konopie potrafią sobie poradzić.

Skład i właściwości lecznicze.
Ze względu na zawartość wielu substancji leczniczych wykorzystuje się konopie włókniste jako lek przeciwlękowy, przeciwbólowy, przeciwpsychotyczny, przeciwzapalny, przeciw utleniający, przeciwskurczowy oraz jako antybiotyki.

Nasiona konopi siewnych wyróżnia idealny dla człowieka stosunek kwasów tłuszczowych omega-6 do omega-3 (3:1), których organizm nie potrafi syntetyzować, dlatego muszą być dostarczane wraz z pożywieniem. Stosunek ten jest bardzo ważny, ponieważ kwasy omega-6 mają działanie prozapalne, zaś omega-3 przeciwzapalne - zbyt duża ilość kwasów omega-6 w stosunku do omega-3 zwiększa skłonność do powstawania stanów zapalnych w organizmie, co sprzyja m.in. zapaleniu stawów, cukrzycy, nadciśnieniu tętniczemu. Większość Polaków spożywa za dużo kwasów omega-6 w stosunku do omega-3, dlatego nasiona konopi są produktem, o który warto wzbogacić swoją dietę.

Kwasy tłuszczowe spożywane w odpowiednich proporcjach zmniejszają ryzyko zawału serca, powstawania zakrzepów, zaburzeń rytmu serca, obniżają poziom cholesterolu we krwi oraz obniżają ciśnienie krwi. Ponadto kwasy tłuszczowe zmniejszają stany zapalne stawów, poprawiają wygląd skóry przez zwiększenie jej elastyczności, są pomocne w leczeniu chorób skórnych (egzema, łuszczyca). Poprawiają wydolność umysłową i zmniejszają stany zapalne układu pokarmowego.

Nasiona konopi siewnej są dobrym źródłem witaminy E, żelaza, wapnia, cynku, fosforu, magnezu. Witamina E jest silnym przeciwutleniaczem, chroni między innymi kwasy tłuszczowe omega-3 przed utlenianiem, tym samym zachowując ich prozdrowotne właściwości. Wpływa też na elastyczność naczyń krwionośnych, poprawia krążenie krwi, obniża ryzyko wystąpienia miażdżycy i choroby niedokrwiennej serca. Cynk zaś zapewnia prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego oraz zdrowy wygląd skóry, włosów i paznokci.

Oprócz tego nasiona konopi to źródło wysokiej jakości białka. Białko zawarte w nasionach konopi jest porównywalne do białek zwierzęcych, przy czym nie dostarcza cholesterolu i kwasów tłuszczowych nasyconych. Jest lepiej przyswajalne niż białka z soi oraz nie zawiera związków wzdymających.

Nasiona konopi charakteryzują się również wysoką zawartością błonnika pokarmowego, który poprawia pracę układu pokarmowego, sprzyja redukcji masy ciała, obniża stężenie cholesterolu i triglicerydów we krwi oraz normalizuje zaburzenia gospodarki węglowodanowej.

Nasiona konopi.
Nasiona konopi są dostępne w formie ziaren łuskanych i niełuskanych oraz nasion mielonych. Nasiona niełuskane zawierają znacznie większą ilość błonnika pokarmowego i węglowodanów w porównaniu do łuskanych, zaś nasiona łuskane cechuje znacznie większa zawartość białka i tłuszczów w porównaniu do niełuskanych. Nasiona konopi stanowią cenny dodatek do potraw. Można ich używać jako dodatek do pieczywa własnej produkcji, produktów mącznych, sałatek, koktajli owocowych, płatków śniadaniowych, musli lub traktować jako przekąskę.

Olej konopny.
Z nasion konopi siewnej otrzymuje się w procesie tłoczenia olej konopny o ciemnym żółto-zielonkawym zabarwieniu i charakterystycznym orzechowym zapachu. Olej konopny stosuje  się na zimno ponieważ pod wpływem temperatury kwasy tłuszczowe ulegają utlenieniu. Olej zmniejsza ryzyko zawałów i udarów, przyspiesza regenerację błon śluzowych, jest polecany w łuszczycy i atopowym zapaleniu skóry, nadciśnieniu.
Jako dodatek jest stosowany do sałatek, kasz czy chleba.

Skład oleju konopnego.
Olej, podobnie jak nasiona konopi, zawiera w niemal 80 % cenne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), szczególnie kwas linolowy z grupy kwasów tłuszczowych omega-6 i kwas linolenowy z grupy omega-3. W dodatku mają one idealne względem siebie proporcje. Stosunek kwasów omega-6 do omega-3 wynosi 3:1 i jest idealny dla prawidłowego metabolizmu lipidów.

W oleju konopnym są też inne kwasy: oleinowy, palmitynowy, gamma-linolenowy, a także proteiny, aminokwasy, karoten, witaminy (A, D, E i K), fitosterole, fosfolipidy, oraz minerały - magnez, wapń i cynk. Znajduje się w nim również mnóstwo biologicznie czynnych substancji o właściwościach przeciwzapalnych, regenerujących, antyseptycznych, antyoksydacyjnych oraz chroniących przed słońcem, m.in. tokoferol, canabidol, czy terpenol. To wszystko sprawia, że jest on cennym składnikiem pielęgnacyjnym.

Właściwości pielęgnacyjne  oleju.
Olej konopny szybko się wchłania i nie zostawia na skórze tłustej powierzchni. Można stosować go w czystej postaci bezpośrednio na skórę, ale jest też wykorzystywany jako cenny składnik kosmetyków, zwłaszcza emolientów przeznaczonych do skór z problemami oraz do pielęgnacji niemowląt i małych dzieci. Najczęściej dodawany jest do balsamów do ciała, mydeł, kremów do twarzy oraz kosmetyków przeciwsłonecznych przeznaczonych do każdego rodzaju skóry, zarówno suchej - nawilża, jak i tłustej - reguluje wydzielanie sebum, wrażliwej - uzupełnia brakujące lipidy,
oraz dojrzałej - zapobiega tworzeniu się zmarszczek.

Uprawa.
Jeden hektar konopi daje tyle masy papierowej co cztery hektary lasu, przy czym konopie, jako rośliny jednoroczne, dostarczają surowca co rok. Dzięki dużym możliwościom przystosowawczym konopie mogą rosnąć wszędzie, w odróżnieniu od innych cennych roślin, jak np. bawełna czy soja. Koszty uprawy konopi są znacznie niższe. Nie ma potrzeby stosowania środków chwastobójczych - konopie są wysiewane gęsto co przy ich szybkim wzroście sprawia, że zaduszą wszelkie konkurujące z nimi rośliny. Użycie pestycydów jest zbędne, gdzyż konopie mają niewielu wrogów wśród owadów. Jest to roślina prosta w uprawie - jednoroczna, w ciągu niespełna półrocznego cyklu życia osiąga do 5 metrów. Doskonale nadaje się do uprawy na zmianę  z innymi zbożami. Jej potężny system korzeniowy głęboko penetruje glebę, spulchniając ją i pozostawiając w świetnym stanie do przyszłego sezonu. Co więcej konopie siewne mogą rosnąć niemal wszędzie, nie wymagają nawożenia ani nawadniania. Są w 100 %. ekologiczne.

Produkty konopne.
Wyroby z konopi, w przeciwieństwie do syntetycznych, są biodegradowalne, przyjazne dla środowiska, a jednocześnie niejednokrotnie znacznie lepsze gatunkowo. Konopie przemysłowe służą do produkcji lin okrętowych (Rosja), bardzo wytrzymałych, a jednocześnie odpornych na wilgoć i pleśń. Wytwarza się z nich także trwałe, ekologiczne i bezpieczne cegły oraz materiały izolacyjne, dermokosmetyki, bardzo wytrzymałe ubrania dla żołnierzy oraz uwzględniając ich właściwości bakteriobójcze – pieluchy i odzież dziecięcą. Mają także duże znaczenie w przemyśle papierniczym, zastosowanie w przemyśle spożywczym (płatki śniadaniowe, karma dla ptaków, odżywki dla sportowców), zaś paździerze konopne są znacznie lepszą podściółką dla koni niż siano, które szybko gnije.

Zastosowanie konopi włóknistych.
- przemysł odzieżowy – ubrania z konopi są lekkie, przewiewne, oddychające i wytrzymałe.
- przemysł samochodowy – włókna konopi były testowane jako składnik wykorzy
stywany przy wytwarzaniu karoserii samochodów. Pojazdy m.in. z konopi wyprodukował Henry Ford w 1941 oraz przedsiębiorstwo Lotus Cars.
- szkutnictwo – do końca XIX w. 70% olinowania wszystkich okrętów było wykonane z włókien konopnych.
- materiały budowlane – Pakuły (włókno) (strzępki konopne) wykorzystuje się z powodzeniem jako ekologiczne ocieplenia domów oraz uszczelniania połączeń gwintowanych.
- papiernictwo – pierwszy, powstały w Chinach papier był wytwarzany z włókien konopnych. Produkcja pa
pieru z konopi jest o wiele wydajniejsza niż produkcja papieru drzewnego.

Wszechstronne zastosowanie mają również nasiona konopi i tłoczony z nich olej:
- przemysł spożywczy – olej i nasiona konopi są cenione ze względu na dużą wartość odżywczą.
- wytwarzanie biodiesla – z oleju konopnego z powodzeniem można produkować olej napędowy.
- z konopi włóknistych można również z powodzeniem produkować biomasę opałową.
- odpady poprodukcyjne wykorzystywać można jako paszę, zaś
nasiona można używać jako karmę dla ptaków.


KONWALIA  MAJOWA
Konwalia majowa jest rośliną mało wymagającą. Zazwyczaj można  ją spotkać w miejscach słonecznych jak i zacienionych. Nie posiada szczególnych upodobań hodowlanych, dlatego właśnie gleba może być przeciętna, lekka, próchniczna i średnio wilgotna. Konwalia majowa zaliczana jest do roślin długowiecznych, ozdobnych oraz leczniczych. Konwalię w stanie naturalnym znaleźć możemy w wilgotnych lasach mieszanych w całej Europie, w Azji w strefie klimatu umiarkowanego oraz Ameryce Północnej.

W mitologii słowiańskiej uznawano konwalię jako znak szczęścia, symbol młodości i pomyślności. Znana była jako roślina do przyozdobienia gdyż symbolizowała wiedzę i sztukę lekarską.

Konwalię majowa szczególnie w Polsce występuje w lasach liściastych, zwyczajowo w stanie dzikim. Konwalia jest postrzegana i uznawana za jeden z najpiękniejszych gatunków kwiatów o silnym i jednocześnie bardzo subtelnym i delikatnym zapachu. Czy można ją zrywać napotkaną np. w lesie? Otóż nie, ponieważ jest ona pod ochroną. Swoim rozmiarem  sięga maksymalnie 25 cm wysokości.
Okres kwitnięcia kowali majowej przypada na czas od maja do czerwca. Owocami konwalii są czerwone jagody, które zawierają błękitne nasiona i są roznoszone przez zwierzęta. Jagody pozostają do następnej wiosny, można je rozsadzać poprzez sadzonki kłączowe.

Właściwości.
Konwalia majowa zawiera glikozydy kardenolidowe( konwalatoksol, konwalozyd, konwalotoksyna), które działają 10 razy silniej niż digitoksyna w naparstnicach, olejek eteryczny (z fernezolem), flawonoidy (pochodne kwercetyny, izoramnetyny), kwas jabłkowy, kwas chelidonowy (do 1,5%), kwas acetydyno-2-karboksylowy, kwas cytrynowy. Glikozydy kardenolidowe działają wzmacniająco na osłabione serce.
Surowcem leczniczym jest ziele konwalii (Herba Convallariae).

Zastosowanie lecznicze.
Konwalia majowa stosowana w nieodpowiedni sposób może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia człowieka. Jeśli jednak podawana i dawkowana jest w odpowiedni sposób posiada szereg właściwości leczniczych. Wśród najbardziej charakterystycznych cech konwalii majowej wskazuje się na:
– działanie moczopędne,
– jako lek nasercowy,
– posiada silne działanie tonizujące,
– wspomagająco w zaburzeniach rytmu i prawokomórkowej niewydolności krążenia,
– w leczeniu obrzęków wywołanych zaburzeniami krążenia,
– przy trudnościach z oddychaniem wynikających z niewydolności serca,
– w początkowych stadiach prawokomorowej niewydolności krążenia.

Wyciągi z konwalii wchodzą w skład wielu popularnych leków nasercowych w tym regulują czynność tego narządu, łagodzą kołatania serca, zwalniają zbyt szybki puls, w wadach serca. Są też zalecane osobom z dolegliwościami tzw. serca starczego i nadwrażliwych na glikozydy naparstnicy. Konwalia jest cennym lekiem nasercowym. Ma tonizujący, zwiększający siłę skurczu, wpływ na serce. Ponadto działa uspokajająco i słabo moczopędnie. Może być stosowana wtedy, gdy serce wykazuje nadwrażliwość na preparaty naparstnicy czy cebuli morskiej. Jest korzystna w przypadkach ostrej niewydolności serca, w wadach serca, a szczególnie w zwężeniu zastawki dwudzielnej.

Wskazaniem do stosowania tego ziela jest tzw. serce płucne, czyli uszkodzenie lub przeciążenie serca z powodu chorób płuc, np. rozedmy, a także napady szybkiego bicia, kołatania serca, skłonność do obrzęków i nadciśnienie tętnicze, przy którym wykorzystywany jest głównie jej efekt moczopędny. Konwalia jest dobrze tolerowana przez ludzi w wieku podeszłym.


Proszek konwaliowy.
Należy ziele (nie kwiat), konwalii zmielić na drobny proszek. Zaleca się w szczególności zażywać 2-3 razy dz. po 500 mg. Nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej która wynosi 1500 mg. Sproszkowane liście przed zażyciem można wymieszać z miodem; czynność ta uniemożliwia dostanie się proszku do tchawicy; dobrze popić.

Odwar.
Należy  susz gotować lekko przez 5 minut, następnie po przestudzeniu pić dwa razy dziennie .

KOZIERADKA
Surowcem wykorzystywanym w lecznictwie są nasiona kozieradki, rzadziej inne części rośliny. Kozieradka pospolita, zwana inaczej koniczyną grecką, bożą trawką lub greckim sianem, jest jednoroczną rośliną z rodziny bobowatych. Osiąga do 60 cm wysokości, cechuje się mocnym, palowym korzeniem. Jest wapieniolubna. Kwitnie w czerwcu i lipcu, kiedy to jest zapylana przez owady. Można pobierać miód z kozieradki.

Wrzody żołądka - ekstrakty wodne i maceraty z nasion kozieradki, dzięki obecności frakcji polisacharydowej (jednej z frakcji błonnika pokarmowego), są stosowane pomocniczo w leczeniu choroby wrzodowej. Po dostaniu się do żołądka polisacharydy pokrywają zmienioną zapalnie błonę śluzową żołądka ochronną warstwą, która zabezpiecza przed czynnikami drażniącymi, takimi jak kwas solny czy pepsyna. Dzięki temu zmniejsza się obrzęk i przekrwienie błony śluzowej, a tym samym przyspiesza proces gojenia.
Poprawa trawienia - wysuszone nasiona lub sporządzony na ich bazie kleik wspomaga trawienie w dolegliwościach przewodu pokarmowego, takich jak dyspepsje, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka oraz choroby wątroby. Nasiona zwiększają bowiem wydzielanie soku żołądkowego i trzustkowego oraz śliny. W związku z tym mogą być podawane również niejadkom w celu pobudzenia apetytu.
Zaparcia - dzięki wysokiej zawartości błonnika, pobudzają perystaltykę jelit i ułatwiają pasaż jelitowy.
Ochrona wątroby - nasiona kozieradki działają także hepatoprotekcyjnie, tzn. ochraniają komórki wątroby, w stopniu porównywalnym z powszechnie stosowaną w schorzeniach wątroby sylimaryną - antyoksydantem, który działa przeciwzapalnie, a także hamuje procesy włóknienia i wnikanie toksyn do wnętrza komórek wątroby.

Pasożyty przewodu pokarmowego - nasiona kozieradki są używane pomocniczo także w leczeniu chorób pasożytniczych przewodu pokarmowego;
Hemoroidy - nasiona mogą być stosowane pomocniczo w leczeniu żylaków odbytu (hemoroidów), gdyż zawarte w nich flawonoidy uszczelniają naczynia krwionośne;
Rak jelita grubego - obecna w nasionach kozieradki diosgenina może uchronić przed rozwojem tego nowotworu, gdyż hamuje wzrost i stymuluje śmierć komórek ludzkiego nowotworu jelita grubego.

Wartości  odżywcze  nasion  kozieradki  w 100 g.
Wartość energetyczna-323 kcal, Białko ogółem-23 g, Tłuszcz-6.41 g, Węglowodany-58.35 g, Błonnik-24.6 g
Witaminy: Witamina C, Tiamina, Ryboflawina, Niacyna, Witamina B6, Kwas foliowy, Witamina A
Minerały: Wapń, Żelazo, Magnez, Fosfor, Potas, Sód, Cynk.

Nasiona obniżają poziom cholesterolu.
Nasiona kozieradki przyczyniają się do obniżenia stężenia całkowitego cholesterolu, "złego" cholesterolu LDL, trójglicerydów i VLDL - lipoprotein o bardzo małej gęstości. Wszystko dzięki saponinom steroidowym, które nasilają metabolizm cholesterolu i jego przemianę w wątrobie do kwasów żółciowych, których wydalanie stymulują. Jednocześnie saponiny opóźniają wchłanianie związków tłuszczowych. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko rozwoju miażdżycy i związanych z nią chorób serca, m.in. choroby wieńcowej. Właściwości przeciwmiażdżycowe wykazuje także zawarta w nasionach niacyna.

Nasiona  obniżają poziom cukru we krwi.
Nasiona kozieradki zawierają 20-30 proc. substancji śluzowych, składających się głównie z galaktomannanów. To właśnie dzięki nim nasiona kozieradki, spożywane w postaci kleiku, opóźniają opróżnianie żołądka i redukują poposiłkowy wzrost stężenia glukozy. Ponadto hamują aktywność enzymów rozkładających węglowodany oraz obniżają poziom glukozy w moczu, zapobiegając tym samym glukozurii (cukromoczowi). Nasiona kozieradki wykazują zdolność obniżania poziomu cukru we krwi także dzięki obecności 4-hydroksyizoleucyny - aminokwasu, który zwiększa uwalnianie insuliny z komórek wysepek Langerhansa. Z kolei zawarty w nasionach kozieradki zespół polifenoli zwiększa wrażliwość tkanek na insulinę.

Kozieradka działa przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo.
Udowodniono także, że wyciągi z kozieradki wykazują działanie antybiotyczne. Potrafią zwalczyć bakterie, takie jak: gronkowiec złocisty, E. coli, pałeczka zapalenia płuc, dwoinka rzeżączki, pałeczka ropy błękitnej, Salmonella i rzęsistek pochwowy.

Pozostałe właściwości lecznicze.
Nasiona kozieradki są wykorzystywane również jako surowiec o działaniu wykrztuśnym w chorobach górnych dróg oddechowych. Badania naukowe wykazują, że nasiona kozieradki mogą działać także przeciwzapalnie, przeciwbólowo i przeciwgorączkowo. Ponadto mogą zapobiegać, a także wspomagać leczenie chorób neurodegeneracyjnych, szczególnie choroby Alzheimera. W Azji nasiona kozieradki wykorzystywane są jako środek mlekopędny, do pobudzania laktacji.

Kozieradka w kulturystyce.
Kozieradka znalazła zastosowanie także w kulturystyce, ponieważ redukuje ilość tkanki tłuszczowej i podwyższa stężenie testosteronu. Potwierdzają to badania naukowców z Baylor University, których wyniki badań zostały opublikowane w 2010 roku w „International Journal Sports Nutrition Exercise Metabolism”. Naukowcy codziennie podawali uczestnikom badania - młodym mężczyznom - 500 mg kozieradki, a ci następnie przez 4 dni w tygodniu trenowali z ciężarami. Po 8 tygodniach badań okazało się, że kozieradka rzeczywiście obniża ilość tkanki tłuszczowej i zwiększa poziom całkowitego i biologicznie dostępnego testosteronu, ale nie poprawia siły mięśniowej i wytrzymałości.

Kozieradka na czyraki, ropnie i siniaki.
Kataplazmy, czyli gorące okłady z nasion kozieradki, są stosowane w leczeniu miejscowych stanów zapalnych skóry i tkanki podskórnej, m.in. czyraków, ropni i owrzodzeń. Wykazują także działanie zmiękczające, łagodzące stany zapalne oraz redukujące obrzęki, dlatego znalazły zastosowanie również w leczeniu drobnych urazów, stłuczeń i siniaków.

Okład z kozieradki.
1 łyżkę zmielonych nasion zalać 1 szklanką letniej wody i dokładnie wymieszać. Następnie postawić na gazie i gotować na małym ogniu pod przykryciem przez 3 minuty. Potem odstawić na chwilę do przestygnięcia. Ciepły odwar należy stosować zewnętrznie w postaci okładów na czyraki, wrzody i stany zapalne skóry 2-3 razy dziennie.

Kozieradka - zastosowanie w kosmetyce.
W kosmetyce kozieradka jest stosowana w celu pielęgnacji cery łojotokowej i trądzikowej. Jednak największą sławę zdobyła dzięki temu, że wzmacnia włosy. Wcierka z naparu z nasion kozieradki zapobiega wypadaniu włosów i stymuluje wzrost nowych kosmyków. Ponadto łagodzi podrażnienia skóry głowy.

Wcierka na wypadanie włosów.
3 łyżki zmielonych nasion zalać 150 ml wody, zagotować i odstawić na pół godziny do przestygnięcia. Powstały w ten sposób specyfik można wetrzeć we włosy, a następnie owinąć folią spożywczą na trzy godziny. Po tym czasie umyć włosy. Zabieg wykonywać raz na 7 dni (można częściej) pozwoli zaobserwować zmniejszoną ilość wypadających włosów po miesiącu. Pozostałości wcierki można przechowywać w lodówce maksymalnie tydzień.


KRWAWNIK
Krwawnik pospolity to gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Nazwy ludowe: tysiąclist (podlaskie), złocień krwawnik (lubelskie), żeniszek krwawnik (świętokrzyskie). Występuje na pastwiskach, łąkach i nieużytkach od niżu po tereny górskie. Na polach uprawnych obecny jako chwast.

O leczniczym działaniu krwawnika pomocnego w leczeniu hemoroidów wspominał już Hipokrates, Dioskurydes natomiast zalecał go w walce z chorobą wrzodową. Łacińska nazwa rośliny (Achillea) pochodzi od imienia Achillesa, który miał używać tego ziela do leczenia ran (uleczył nim ponoć Telefosa, którego uprzednio zranił włócznią.

Zastosowanie w leczeniu.
Przeciwzapalne, przeciwkrwotoczne, bakteriostatyczne i nieznaczne przeciwskurczowe. Ziele pobudza również czynności wydzielnicze przewodu pokarmowego, wzmaga wydzielanie soków trawiennych i żółci. Dawniej sporządzano napar na krwotoki wewnętrzne. Dziś ziele krwawnika stosuje się wewnętrznie głównie w zaburzeniach żołądkowo-jelitowych objawiających się brakiem apetytu, wzdęciami, kurczami jelit, niestrawnością oraz, ze względu na działanie przeciwzapalne, w chorobie wrzodowej,
oraz w żylakach odbytu (hemoroidy).
Stosowany przy bolesnym miesiączkowaniu oraz zaburzeniach miesiączkowania.

Krwawnik można też stosować zewnętrznie w celu łagodzenia stanów zapalnych skóry i błon śluzowych oraz na rany, aby przyspieszyć gojenie.
Można go stosować również do leczenia drobnychskaleczeń, otarć, pęknięć skóry, oparzeń, owrzodzeń, przy trądziku,
w stanach zapalnych jamy ustnej i gardła,
oraz w stanach zapalnych pochwy.


KRWIŚCIĄG  LEKARSKI
Krwiściąg lekarski to roślina występująca powszechnie na terenie całej Europy. Nazwa gatunkowa tej leczniczej rośliny zdradza jej działanie – krwiściąg hamuje krwawienia, obkurcza naczynia krwionośne, działa ściągająco.

Surowcem zielarskim jest kłącze z korzeniami lub ziele krwiściągu. Kłącze należy zbierać jesienią a ziele w porze kwitnienia – czyli w lipcu i sierpniu. Oba surowce zawierają duże ilości garbników oraz saponiny, które działają przeciwkrwotocznie, wpływają również na wydzielanie śluzu w oskrzelach,
ułatwiają wykrztuszanie wydzieliny, wpływają również na gospodarkę
tłuszczową oraz poziom cholesterolu.

Krwiściąg zmniejsza krwawienia miesiączkowe, krwawienia z żylaków, hemoroidów, owrzodzeń, oraz zmniejsza krwiomocz. Można go stosować zatem przy wszelkich krwawieniach, polecany jest również przy zespole jelita drażliwego.
Krwiściąg może być również stosowany zewnętrznie do oczyszczania ran, ściągania ropy i łagodzenia stanów zapalnych skóry czy powiek, napar z ziela krwiściągu, lub odwar z kłączy można dodawać do kąpieli w celu łagodzenia zmian skórnych. W odwarze z kłączy można także moczyć dłonie i stopy w celu zmniejszenia nadmiernej potliwości a płukając nim włosy można zmniejszyć ich przetłuszczanie się.


copyright © 2019
Kontakt:
mediapolonii@gmail.com
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego