L - M - Historia Słowian

Przejdź do treści

Menu główne:

Zioła

LAWENDA
Zbiera się kwiaty lawendy, które mają charakterystyczny zapach, oraz aromatyczne i gorzkie liście. Używana jest do walki z molami oraz do wyrobu lekarstw i perfum.
Kwiaty lawendy zbiera się od lipca do października.

Zastosowanie w lecznictwie.
Napar z kwiatów lawendy działa rozkurczowo i uspokajająco
oraz bakteriobójczo. Pomaga przy wzdęciach, bólach brzucha, oraz dobrze wpływa na pracę serca.
Napar ten łagodzi również objawy chorób dróg oddechowych.

W przypadku kłopotów ze spaniem z powodu kataru świeże liście lawendy umieszcza się w woreczku i kładzie się pod poduszkę. Stosuje s ją do robienia różnych parówek oczyszczających i łagodzących podrażnienia.
Gałązka lawendy z octem wystawiona na działanie promieni słonecznych (kilka dni) wytwarza miksturę, która łagodzi podrażnienia skóry (łyżeczkę płynu dodaje się do kąpieli).

Zewnętrzne.
Nerwobóle, zakażenia bakteryjne skóry.
Olejek lawendowy wykorzystywany jest do inhalacji w schorzeniach górnych dróg oddechowych, przeziębieniach z kaszlem i katarem, zapaleniu zatok przynosowych. Masaż z użyciem olejku łagodzi bóle mięśniowe i reumatyczne. Kąpiele z dodatkiem lawendy zmniejsza napięcie mięśni, łagodzi stany napięcia nerwowego i ułatwia zasypianie. Związki zawarte w olejku działają odstraszająco na owady.


LEBIODKA  POSPOLITA - OREGANO
Śedniowieczni zielarze przepisywali olej z lebiody na bóle zebów. W XVI i XVII wieku zielarze rekomendowali użycie zioła wewnetrznie w celu łagodzenia problemów z trawieniem, jako środka moczopędnego, jak również jako antidotum na jadowite ugryzienia. Lebioda stosowana zewnetrznie, łagodziła swędzenia.

Zastosowanie  lecznicze.
Lebioda łagodzi wzdęcia oraz stymuluje przepływ zółci. Jako silny antyseptyk, może być stosowana w leczeniu problemów związanych z układem oddechowym np. w leczeniu kaszlu, zapalenia migdałków, zapalenia oskrzeli, w astmie. Może być stosowane na alergie, gorączkę, kamice żółciową oraz kolkę żółciową, bakteryjne choroby skóry. Rozcieńczony olej z lebiodą może być stosowany zewnętrznie w czasie bólu zęba jak również na bolące stawy.

Dla potraw.
Zioło to jest stosowane w potrawach z pomidorami, w pizzach, omletach, w potrawach z makaronów, we włoskich sosach, sałatkach, do przyprawiania potraw z owoców morza, do tartych serów, warzyw, zup, oraz do potraw mięsnych z wieprzowiny, wołowiny, drobiu baraniny, cielęciny. Wystarczy zgnieść liście i dodać do gorącej potrawy w ostatnich 10 minutach gotowania.
Oliwie z oliwek można nadać smak umieszczając w niej kilka młodych gałązek tego zioła.

Składniki.
Oregano zawiera olejki eteryczne (karwakrol, tymol, betabisabolene, caryofylene, linalol, borneol, pinen), taniny, żywice, sterole, seskwiterpeny, garbniki, gorycze, flawonoidy (luteolina, diosmetyna, apigenina), witamine C. Zarówno karwakrol jak i tymol posiadają właściwości przeciwbakteryjne oraz przeciwgrzybicze.

Dawkowanie.
Zalać szklanką gotującej się wody 1 łyżeczkę ziół i zaparzać 10-15 minut. Pitć trzy razy dziennie.


LEN ZWYCZAJNY
Polecany jest przy biegunkach lub zaparciach, a także zapobiegawczo, dla zapewnienia prawidłowej perystaltyki jelit. Szczególnie ceniony przy uszkodzeniach błony śluzowej substancjami żrącymi (szczególnie kwasami i niektórymi lekami, jak np. salicylany).
Pomocniczo w nadkwasocie i chorobie wrzodowej. Len dostarczania organizmowi wielu cennych substancji m.in. nienasyconych kwasów tłuszczowych, które korzystnie wpływają na poziom tzw. złego cholesterolu w organizmie. Wykorzystywany w celu obniżenia poziomu cholesterolu we krwi. Len stosowany także jako środek łagodzący suchy, męczący kaszel oraz stany zapalne górnych dróg oddechowych.  


KWIAT  LIPY
W wierzeniach słowiańskich lipa była drzewem nacechowanym pozytywnie. Symbolem kobiecości i płodności. Słowianie przypisywali lipę Ładzie, związanej z płodnością i miłością. Uchodziła za drzewo dobre i miłe człowiekowi. W folklorze słowiańskim lipę sadzono z okazji małżeństwa albo narodzin dziecka. Często stanowiła centrum społeczności bądź miejsca — były więc lipy wioskowe, studzienne, cmentarne. Jako drzewo kojarzone ze spokojem było dobrym materiałem na kołyski. Wierzono również, że dotknięcie lipy wyciąga z człowieka choroby. Jej gałęzie zatykano w chatach i na polach, by chroniły przed piorunami.

Zastosowanie lipy znane było także medycynie ludowej od czasów starożytnych. Łykiem lipowym obowiązywano głowę chorych na epilepsję, co miało ich uspakajać bardziej skutecznie od włożonego w dłoń kawałka żelaza. Była więc lipa ogólnie uważana za dobry środek uspakajający, a także napotny


Zastosowanie lecznicze.
Surowcem leczniczym są całe kwiatostany. Kwiat lipy zawiera flawonoidy (pochodne kwercetyny i kemferolu), garbniki, olejki eteryczne, kwasy organiczne, witamine PP oraz śluz. Działa przede wszystkim napotnie. Wykazuje też właściwości przeciwskurczowe, żółciopędne oraz przeciwbólowe. Kwiat lipy szczególnie polecany jest przy przeziębieniach, grypie, kaszlu, anginie, zapaleniu gardła, krtani i oskrzeli (zaflegmieniu dróg oddechowych). Napary z lipy z dodatkiem miodu polecane są szczególnie w chorobach typu przeziębieniowego. Zewnętrznie polecana do płukania w stanach zapalnych jamy ustnej i gardła.

Lipa jest drzewm osiągającym 35 m i może żyć 1200 lat. Zapach jej kwiatów przyciąga roje pszczół.
Kwiat lipy jest bardzo popularny w postaci herbatek.
Dawniej stosowano go przy skaleczeniach, przyłożony liść do rany chronił przed zakażeniem - działanie podobne do wody utlenionej.
Przed snem warto wypić szklankę herbatki lipowej, posłodzonej łyżeczką miodu lipowego. Także kąpiel z dodatkiem szklanki naparu lipowego działa uspakajająco.



W stanach napięcia i nadmiernego pobudzenia, a także zmęczenia długotrwałym wysiłkiem umysłowym oraz w utrudnionym zasypianiu można zastosować kąpiele, do których dodaje się napar z samej lipy lub łącznie np. z lawendą. Kąpiel wykazuje działanie uspokajające i ułatwia zasypianie. Po kąpieli z dodatkiem naparu lipy skóra ulega regeneracji, staje się bardziej elastyczna. Kąpiel działa również przeciwskurczowo.


LUBCZYK
Lubczyk ogrodowy jest wysokim, wieloletnim ziołem z ciemno-zielonymi liśćmi oraz niebieskp-żółtymi kwiatami. Lubczyk ogrodowy potrafi osiągać wysokość 0.5 m do 1.5 m. Zioło to jest szeroko uprawiane w Europie, jak również w Stanach Zjednoczonych. Lubczyk ogrodowy należy do rodziny selerowatych. W Europie lubczyk ogrodowy jest znany również pod nazwą „Maggi”. Zawiera również kwasy organiczne i cukry. Jako przyprawę używamy świeżych lub suszonych liści oraz korzeni i owoców lubczyku. Dodajemy go do potrawach mięsnych (mielone mięsa, pieczone), do sosów, ryb, marynat, twarogów, zup i sałatek. Przyprawa jest bardzo aromatyczna dlatego używamy jej w niewielkich ilościach.
Liście dodaje się do zup i rosołu.

Zastosowanie lecznicze.
Części znajdujące się pod ziemią (klacza oraz korzenie) tworzą lekarstwo. Już w czasach Słowiańszczyzny, korzeń lubczyka ogrodowego był sławnym  lekarstwem dzięki jego właściwościom moczopędnym oraz wiatropędnym. Oprócz tych dwóch właściwości, lubczyk ogrodowy uważano za środek w leczeniu kamieni nerkowych, żółtaczki, malarii, bólów gardła, zapalenia opłucnej oraz czyraków. Korzeń zioła jest wciąż wykorzystywany w celach leczniczych w Europie. Leczy się nim bóle żołądka, problemy z pęcherzem i nerkami, reumatyzm, skaze moczanową, menstruacyjne problemy, oraz migrenowe bóle głowy.
Lubczyk ogrodowy był również głównym składnikiem w napojach miłosnych.

Korzeń lubczyka ogrodowego zawiera 0.6% do 1.0% olejku lotnego. Część tych samych składników chemicznych znajduje się również w nasionach selera, co tłumaczy podobieństwo tych dwóch ziół w smaku i zapachu. Zastrzyki podane doświadczalnym królikom oraz myszom, zawierające dawki wyciągu z lubczyka ogrodowego, jak również oleju lotnego z tego zioła były rezultatem wyraźnie zwiększonego wydzielania moczu. Za obserwowano również zapalenie skóry u danych zwierzat, które zostało spowodowane światłoczułością. Jednak nie jest to poważny problem, aby zaniechać konsumowania lubczyka ogrodowego. Zioło to jest również stosowane w medycynie ludowej na wszelkie problemy górnych dróg oddechowych, jako zioło posiadające właściwości wykrztślne. Uważa się także, że lubczyk ogrodowy zwiększa pobudliwość seksualną oraz pobudza krwawienie menstruacyjne. W przemyśle zioło to jest dodawane do różnych likierów oraz sosów.

Składniki.
Lubczyk ogrodowy zawiera olejek lotny (około 70%, są to związki ftalidowe), kumaryny (bergapten, psolaren), kwasy roślinne, żywice, gumy, cukry, spore ilości skrobii, kwasy polifenolowe (np.kwas kawowy), fitosterole. Związki ftalidowe posiadają właściwości uspokajające oraz przeciwdrgawkowe.

Skutki uboczne i ostrzeżenia.
Lubczyk ogrodowy może powodować u niektórych osób fotodermatozę, wysypkę na skórze, która pojawia się po zjedzeniu zioła i następnym wystawieniu się na słońce.
Ponieważ lubczyk ogrodowy zwiększa przepływ moczu, stosowanie go jest raczej nie wskazane dla tych, którzy mają problemy z nerkami.
Kobiety w ciaży oraz cierpiące na zaburzenia menstruacyjne, powinny unikać dużych ilości lubczyka ogrodowego.

Napój  z lubczyka  ogrodowego  na  kaszel.
Lubczyk ogrodowy to również świetny środek na problemy z układem oddechowym.
Działa skutecznie na kaszel oraz inne dolegliwości płucne.
5 g lubczyka ogrodowego
5 g szałwi
20 g kopru
0,5 l wina czerwonego wytrawnego

Przygotowanie:
Umieścić zioła w winie i macerować około 2 dni, aż  wino nasiąknie smakiem ziół.
Następnie przecedzić wino i podgrzać małą szklaneczkę wina. Napój pić po posiłku.
Jeśli kaszel jest łagodny, nie należy podgrzewać wina tylko pić chłodny napój.


MACIERZANKA - TYMIANEK
Marian Janusz Kawalko w swoich Historiach ziołowych wywodzi, że macierzanka to słynna Mickiewiczowska dziecielina i że się ją „niesłusznie utożsamia z tymiankiem”.
Anglicy, Francuzi i Niemcy nazywają jedno i drugie „thym” lub „thymes”, a odróżniają za pomocą przymiotnika – np. po angielsku „wild thymes” to macierzanka, „garden thymes” – tymianek. Tylko Rosjanie i my nadaliśmy tym roślinom pochodzacym z tego samego pnia odmienne nazwy: „czebriec obyknowienny” i „timian obyknowienny” oraz „macierzanka pospolita” i „tymianek pospolity”. Stało się tak dlatego, że macierzanka rosła na naszych polach, zanim znad Morza Śródziemnego lub szkockich gór przywędrował tymianek. Thymus to po grecku odważny. Wiec rzymscy żołnierze kąpali się w macierzance dla dodania sobie męstwa, a średniowieczne damy wręczały swym rycerzom gałązkę tej krzewinki, co bez zbędnych słów znaczyło: bądź dzielny, ale na wszelki wypadek niech cię wspiera ta roślina.
Suszone listki macierzynki są dobrą przyprawą do mięs, dziczyzny, ryb, drobiu, roślin strąkowych, polewek i sosów.

Zastosowanie w lecznictwie.
To prawda, że choroba zmusza do zastanowienia się nad sobą i zmiany trybu życia, ale także odświeża nasze spojrzenie na świat roślin. I uczy pokory, gdy dowiadujemy się, że macierzanka „działa skutecznie bakteriobójczo, zwłaszcza przeciw paciorkowcom, nawet opornym na antybiotyki”. Stosuje się ją więc w nieżycie jamy ustnej, gardła, krtani i oskrzeli, czyli przy suchym kaszlu, chrypce, trudnościach w odkrztuszaniu. Istotne znaczenie ma działanie przeciwbakteryjne, które nie ogranicza się tylko do dróg oddechowych, lecz obejmuje również przewód pokarmowy. Odwar z niej sporządzony dodany do wody w wannie odkaża i działa przeciwzapalnie, wygładza i regeneruje skóre, kapiele działają wzmacniajaco, polecane są więc rekonwalescentom.
Macierzanka działa wykrztuśnie, przeciwkaszlowo, dezynfekujaco i rozkurczowo.

Kiedy zbierać.
Kwitnie od czerwca do września i w tym czasie jej listki są najsmaczniejsze. Rodzina macierzanek jest bardzo liczna; niektóre jej odmiany mają zapach cytrynowy, inne zaś pomarańczowy czy kminkowy.


Napar.
1 łyżka zmielonego ziela na szklankę wrzątku, 3 razy dziennie.
W wypadku przeziębienia napar słodzić miodem. Stosuje się również przy stanach zapalnych dróg moczowych i dolegliwościach trawiennych, a zewnętrznie do płukania źle gojących się ran (silnie bakteriobójczy).


MELISA  LEKARSKA
Liście zawierają dużo olejków, które łatwo się ulatniają. Posiada witaminę C, karoten i enzymy. Jest rośliną wieloletnią osiągającą wysokość do 60 centymetrów. Liście ma karbowane o kolorze lekko bladoniebieskim, kwiaty ma białe. Liście do suszenia zbiera się w porze kwitnienia, natomiast a na bieżące potrzeby można zrywać przez cały czas.

Zastosowanie  lecznicze.
Parzy się napary, które mają silny odświeżający lekko cytrynowy aromat i zapach. Działa uspokojająco, obniża ciśnienie i bardzo dobrze pobudza apetyt. Napar działa łagodnie usypiająco i uspokojająco na tle nerwowym. Jest pomocna przy migrenach i nieżytach żołądka oraz jelit.

Zewnętrznie.
Kąpiele z dodatkiem wywaru lub olejku melisy działają dezynfekująco na skórę i pomagają przy skurczach mięśni. Naparem można również płukać włosy.

Dla potraw.
Dodajemy do sosów, sałatek, warzyw, drobiu, cielęciny, baraniny, jaj, napoi, mleka, ryb.
Również kilka listków można wrzucić do zwykłej zaparzonej herbaty, co uczyni ją bardziej orzeźwiającą.


MIĘTA
U Słowian ziele związane z Nocą Kupały. Miała moc odganiania zła. W folklorze słowiańskim miętę wiązała się z obrzędami pogrzebowymi.
Mięta powszechnie znana jest głównie z naparów na poprawę trawienia. Jej zaletą jest to, że po ususzeniu nie traci swoich wartości smakowo-zapachowych. Na naszych terenach występuje kilka gatunków: mięta polna, mięta długolistna oraz mięta wodna. To ziele dodawano w trakcie eksperymentów archeologii doświadczalnej w Grodzisku Żmijowisko, do gotowanej soczewicy, dosypując do garnka niewielkie ilości pokrojonych świeżych – lub pokruszonych ususzonych – listków. Wiele osób było zaskoczonych, jak bardzo poprawiło to, czy wręcz zmieniło, smak gotowanej potrawy. Całymi gałązkami świeżo zerwanej mięty owijano także kawałki boczku wieprzowego, pieczonego nad ogniskiem w czasie edukacyjnych pokazów – zmieniało to nieco smak pieczystego, a przesączone tłuszczem i upieczone gałązki mięty przekształcały się w smakowite „chrupki”. Efekt kulinarny był znakomity!

Zastosowanie  lecznicze.
Napar z mięty polecany jest przy kłopotach żołądkowych. Z liści jest wskazany w objawowym leczeniu zaburzeń trawienia, takich jak niestrawność, wzdęcia, bóle kurczowe żołądka, kolka jelitowa, brak łaknienia, choroby wątroby i dróg żółciowych.

Zewnętrznie.
Olejek miętowy stosuje się do inhalacji w łagodzeniu kaszlu i przeziębienia (3-4 krople dodane do gorącej wody). W przemyśle kosmetycznym stosowany jest jako dodatek do szamponów, balsamów, perfum, natomiast w aromaterapii używa się go do kąpieli, masażu
i aromatyzacji powietrza.

Napar.
1 łyżkę mięty zalewamy wrzątkiem wody w szklance i przykrywamy na ok. 10 - 15 minut. Pijemy po pół szklanki naparu 2 - 3 razy dziennie po jedzeniu.

Uprawa.
Mięta nie ma bardzo dużych wymagań glebowych, pleni się wszędzie. Można ją uprawiać na grządkach, w skrzynkach i w doniczkach w domu. Lepiej radzi sobie w cieniu i półcieniu oraz w wilgotnej glebie. Rosnąca obok róż odstrasza mszyce.

Dla potraw.
W kuchni dodaje się jej do sosów, sałatek, lodów, twarogu, lodów, zapiekanek oraz do dań mięsnych. Dodaje się jej do twarogu, którym nadziewa się pierogi. Można dodawać ją do herbaty.

MIÓD  NATURALNY
Miód naturalny to substancja wytwarzana przez pszczoły z nektaru kwiatów oraz wydzielin mszyc (czyli z tzw. spadzi, wystepującej na liściach drzew iglastych i liściastych).
Pszczółki zbierają nektar kwiatowy i przetwarzają go, gromadząc cenny specyfik w plastrze, gdzie dojrzewa. Organizm ludzki przyswaja go znakomicie! Część cukrów prostych zostaje całkowicie wchłonięta do krwi z pominięciem szeregu procesów pośrednich. Kilogram miodu zawiera około 3300 kcal.

Miody dzielimy na:
- nektarowe (kwiatowe) przyjmują zwykle zapach kwiatów
- spadziowe przyjmują zapach igliwia lub żywiczny
- mieszane

Składniki.
Do najważniejszych składników miodu zalicza się łatwo przyswajalne cukry proste tj. glukoza i fruktoza, które stanowią od 60 do 80% masy miodu. Ponadto istotnym składnikiem wpływającym na smak miodu są kwasy organiczne (glukonowy, jabłkowy, cytrynowy) oraz olejki eteryczne. Spośród białek występujących w miodzie ważną grupę stanowią enzymy, pochodzące głównie z wydzieliny gruczołów ślinowych pszczół (inwertaza, amylaza oraz oksydaza glukozy), przy udziale której następuje utlenienie glukozy. W reakcji tej powstaje nadtlenek wodoru o silnych właściwościach przeciwdrobnoustrojowych. W miodzie zawarte są pewne ilości mikroelementów tj. (potas, chlor, fosfor, magnez, wapń, żelazo, mangan, kobalt). Obecne są również chociaż w niewielkiej ilości witaminy z grupy B, kwas foliowy, kwas pantotenowy i biotyna, związki o charakterze hormonalnym (cholina, acetylocholina).

Właściwości lecznicze.
Cenną właściwością miodu jest jego działanie antyseptyczne. Działa na bakterie chorobotwórcze, wykazuje także dużą skuteczność w przypadku laseczek wąglika, pratków gruźlicy oraz grzybów drożdżoidalnych z rodzaju Candidia. Wysoką aktywnoscią antybiotyczną charakteryzują się miody spadziowe ze spadzi iglastej a także niektóre miody odmianowe (gryczany, lipowy). Miody wykazują również korzystne właściwości lecznicze na niektóre narządy wewnętrzne człowieka. Wykazują działanie przeciw próchnicze. Miód jest cennym produktem odżywczym zwłaszcza dla osób wyczerpanych pracą fizyczną czy umysłową. Obecna w miodzie acetylocholina obniża ciśnienie i poprawia krążenie krwi, natomiast cholina działa ochronnie na wątrobę oraz zwiększa wydzielanie żółci. Jony metali zawarte w miodzie stymulują produkcję czerwonych ciałek krwi i hemoglobiny.
U dzieci spożycie miodu wzmaga rozwój umysłowy, wspomaga odporność, zwiększa apetyt, przeciwdziała zaparciom, wzdęciom, zapobiega wymiotom, wywiera lekkie działanie nasenne i uspokajające. Zawarte w miodzie cukry proste odgrywają rolę w procesie detoksykacji, chroniąc w pewnym stopniu organizm przez działaniem zanieczyszczonego środowiska, obniżając toksyczne działanie używek tj. alkoholu, nikotyny. Miód pomaga bardzo szybko zregenerować siły, energii dostarcza szybciej w porównaniu do zwykłego cukru. Dlatego nikogo nie dziwi, że jest jednym ze skladników diety sportowców, alpinistów, nurków. Ze wzgledu na dużą zawartość cukrów prostych ( glukoza, fruktoza), miód stosowany jest jako lek w chorobach serca. Pomaga też w leczeniu wrzodów żołądka i dwunastnicy, wątroby i choroby oczu.

Miodowa  mikstura.
Do 0,5 szklanki przegotowanej letniej wody wlać na noc łyżkę miodu. Odstawić na noc, rano wyciskamy sok z połowy lub całej cytryny, dolewamy do miodowej wody i wypijamy na czczo.

Miodowe  ciekawostki.
Jak wykazują badania przeprowadzone przez naukowców, spożywania miodu w ilości 1g/kg. masy ciała dziennie przez miesiąc, podwyższa fizyczną zdolność do pracy o 14%.   
Sporzywianie miodu zwiększa odporność na choroby, pomaga w nauce i pracy umysłowej!
Może mieć konsystencję gęstego płynu lub stałą. W postaci płynnej, nosi nazwę "patoka". Jeśli zdarzy się o nim zapomnieć, to skrystalizuje się  - i wtedy staje się "krupcem".
Miód jest jedynym produktem, który się nie psuje. Znajdowano miód w grobowcach faraonów, który nadawał się do spożycia. Nigdy nie powinno dawać się miodu dziciom poniżej 1 roku życia. Miód może zawierać bakterię Clostridium botulinum na które niemowlęta mogą nie być odporne. Bakterie te mogą produkować niebezpieczne toksyny na które dzieci uodporniają się dopiero po 1 roku życia.

Pszczoły produkują również wosk, którego używają do
zaklejania wypełnionych nektarem plastrów. Przez człowieka wosk jest wykorzystywany do produkcji kosmetyków, lakierów, świec. Utarło się powiedzenie że miód im ciemniejszy tym bardziej wartościowy. Nie darmo pokarm bogów Olimpu zapewniajacy nieśmiertelność, nosił miano nektaru. We wszystkich kulturach świata, od Słowiańczyzny po Daleki Wschód i Egiptu, miód uważany był za lekarstwo ciała i duszy. Sprawdza się w tym wypadku życzenie Hipokratesa - ojca medycyny: "by pokarm był lekiem a lek pokarmem". Pszczoły są niezwykle patriotyczne i bronią swojego domu oraz opiekunów. W czasie wojny trzydziestoletniej te niezwykle wojownicze owady uratowały bezbronne miasteczko przed pladrującym je zwycieskim wojskiem.

Miód sycony naturalny (czwórniak).
Historia miodosytnictwa sięga czasów zamierzchłych. Dawni Słowianie jako pierwsi opanowali sztukę przemiany miodu w napitek. Jeden z arabskich koczowników, Ibn Rosteh, będąc na słowiańskich weselu, podpatrzył, że „miód piją w formie wina„. Ot, taka rodzima tradycja!

Miód pitny.
2,5 litra miodu pszczelego płynnego, 7,5 litra wody, garść szyszek chmielowych. Wodę i miód połączyć, gotować na wolnym ogniu, „szumując” (zbierając tworzacą się na powierzchni pianę) i pilnując, aby brzeczka nie wykipiała. Po jej „zszumowaniu” dodajemy umieszczony w płóciennym woreczku chmiel lub inne zioła. Współcześnie możemy dodać pożywki dla drożdży. Woreczek wyjmujemy na drugi dzień. Napój odstawiamy do fermentacji.

Trójniak nadaje się do spożycia po roku, czwórniak po 6 miesiącach. Brzeczki półtoraka i dwójniaka zawierają bardzo dużo cukru, około 50%, i dlatego trunki te fermentują bardzo powoli, a następnie wymagają bardzo długiego okresu leżakowania – nawet 10 lat. Stąd też ten rodzaj napitku nazywamy „miodami królewskimi”.

RODZAJE  MIODU.            
Właściwości miodu zależą głównie od tego, z jakich roślin pszczoły zbierały nektar, spadź i pyłek kwiatowy. Miód wielokwiatowy, zwany potocznie miodem tysiąca kwiatów, pszczoły wytwarzają z nektarów zebranych z wielu roślin miododajnych kwitnących na polach, w sadach, lasach i na łąkach w tym samym czasie. Miód z kwiatów wiosennych ma jasny kolor, przyjemny zapach i łagodny smak. Miód z nektaru kwiatów letnich jest znacznie ciemniejszy i ma bardziej zdecydowany smak oraz zapach. Dzięki łatwo przyswajalnym cukrom prostym wspomaga mięsień sercowy. Pomocny przy chorobach wątroby i pęcherzyka żółciowego. Osobom uczulonym na pyłki pomaga znosić i uodparniać się na alergie.

Miód rzepakowy jest w stanie płynnym prawie bezbarwny lub ma barwę lekko słomkową i słaby zapach kwiatów rzepaku. Bardzo szybko krystalizuje, drobne kryształki mają smalcowatą konsystencję, oraz białą lub kremową barwę. Dobrze rozpuszcza się w wodzie. Pomocny w leczeniu wątroby, trzustki, nerek, układu pokarmowego, wrzodów żołądka i dwunastnicy. Polecany jest przy leczeniu schorzeń układu krążenia, niewydolności mięśnia sercowego, dusznicy sercowej i miażdżycy. Obniża ciśnienie tętnicze krwi i wyrównuje niedobory potasu w organizmie. Skuteczny także przy przeziębieniach i stanach zapalnych dróg oddechowych. Przyśpiesza gojenie ran. W przypadku oparzeń zapobiega tworzeniu się pęcherzy.

Miód spadziowy wytwarzają pszczoły z zebranej z drzew i roślin rolniczych wydzieliny produkowanej przez mszyce i czerwce. W sprzedaży spotykamy najczęściej miody ze spadzi iglastej i ze spadzi liściastej. Różnią się barwą, konsystencją, smakiem, aromatem i szybkością krystalizacji. Są to miody gęstsze od nektarowych i zawierają więcej związków mineralnych, szczególnie potasu, fosforu, chloru, siarki, wapnia, magnezu i żelaza. Charakteryzuje je wysoka aktywność antybiotyczna i bakteriobójcza. Działają antyseptycznie, przeciwzapalnie i wykrztuśnie, wspomagają system odpornościowy człowieka. Polecane są w schorzeniach dróg oddechowych, przewodu pokarmowego, serca, układu krążenia, układu nerwowego, przy zaburzeniach trawienia. Zalecane są osobom pracującym dużo przy komputerze.

Miód lipowy w stanie płynnym ma kolor jasnożółty, czasem bursztynowy z zielonkawym odcieniem. Zapachem przypomina kwiaty lipy. W smaku jest pikantny, czasem z lekka goryczka. Działa antyseptycznie, przeciwskurczowo, napotnie, przeciwgorączkowo, wykrztuśnie, lekko nasennie i uspokajająco, obniża gorączkę. Pomaga w leczeniu grypy, przeziębienia, kaszlu, ostrych i przewlekłych chorobach przeziębieniowych, anginach, zapaleniach zatok obocznych nosa, dróg oddechowych. Zalecany jest przy chorobach dróg moczowych i nerwicach. Odznacza się wysoką aktywnoscią antybiotyczną.

Miód akacjowy w stanie płynnym jest jasny. Odznacza się niską aktywnością antybiotyczną. Pomocny w leczeniu wrzodów żołądka, dwunastnicy, zapalenia błony śluzowej oraz stanów kurczowych jelita cienkiego i grubego. Zalecany przy leczeniu nadkwasoty żołądka, zaburzeń przewodu pokarmowego i układu trawiennego. W chorobie wrzodowej przyspiesza regeneracje tkanki, odnowe błony śluzowej, usuwanie nadżerek i owrzodzeń. Łagodnie wycisza niepokój wewnętrzny, ułatwia zasypianie, wzmacnia znużony, wyczerpany organizm.
Zaleca się wypicie na 2 godziny przed snem szklanki naparu z melisy z łyżką miodu akacjowego.
Ze wzgledu na dużą zawartość fruktozy może być stosowany przy niektórych rodzajach cukrzycy.

Miód mniszkowy (popularnego mleczu kwitnącego na przełomie kwietnia i maja) ma jasnołółty kolor, krystalizuje szybko, nierównomiernie. Ma wysoką aktywność biologiczną (czy biotyczną). Polecany jest przy chorobach żołądka, zaburzeniach trawienia, chorobach jelit, skurczach żołądka i jelit, oraz chorobach wątroby i dróg żółciowych, a także przy niedokrwistości i schorzeniach reumatycznych. Pomocny w stanach wyczerpania psychicznego i fizycznego.

Miód wrzosowy należy do najlepszych miodów nektarowych.
Ma barwę brunatno-czerwoną. Krystalizuje dość szybko, przybierając galaretowatą konsystencję w kolorze pomarańczowym lub ciemnobrunatnym. Nie jest zbyt słodki, ma przyjemny zapach wrzosu. Zalecany jest przy chorobach dróg moczowych, prostaty, kamicy nerkowej,, oraz przy zapaleniu jelit i biegunkach. Zwiększa odporność organizmu i chroni przed rozwojem zakażeń.


Miód gryczany jest najczęściej ciemno-herbaciany lub brunatny. Ma charakterystyczny zapach i ostry smak. Dzięki dużej zawartości rutyny, substancji oczyszczającej naczynia, polecany jest przy miażdżycy, chorobie wieńcowej i nadciśnieniu tętniczym. Sprzyja odbudowe komórek kostnych, wzmacnia układ odpornościowy. Przyśpiesza gojenie ran i zrastanie kości. Stosowany jest w leczeniu i prewencji schorzeń układu krążenia powodowanych przede wszystkim występowaniem miażdżycy. Polecany również przy zapaleniach nerek i opłucnej, stanach osłabienia pamięci, leczeniu jaskry, osłabionego wzroku i słuchu.

Miód faceliowy jest jasnożółty, ma przyjemny, delikatny, lekko kwaśny smak. Po krystalizacji staje się jasnokremowy, prawie biały. Zalecany jest przy przeziębieniach i nieżycie żołądka.

Miód malinowy w stanie płynnym jest jasnożółty, a po skrystalizowaniu ma barwę żółtobiałą. Smak ma przyjemny i słodki, a zapachem przypomina owoce maliny. Działa napotnie, rozgrzewająco, antyseptycznie i przeciwgorączkowo. Stosuje się go w przeziębieniach, schorzeniach górnych dróg oddechowych, nieżycie żołądka, jelit, niedokrwistości oraz prewencyjnie przy miażdżycy. Wzmacnia układ odpornościowy i wspomaga pracę serca. Ze wzgledu na doskonały smak i łagodność działania polecany jest szczególnie dzieciom.

Miód nostrzykowy o lekkim zapachu waniliowym ma jasny kolor, a po skrystalizowaniu staje się jeszcze jaśniejszy lub żółty. Zawiera kumarynę, która obniża ciśnienie tętnicze krwi. Miód działa uspokajająco i nasennie. Zalecany przy nerwicy serca oraz przy innych schorzeniach serca i naczyń krwionośnych. Zapobiega degeneracjom mięśnia sercowego na tle miażdżycy oraz zakrzepowemu zapaleniu żył. Ma wpływ na zmniejszenie krzepliwości krwi, obniża ciśnienia krwi, oraz wykazuje działanie przeciwkrzepliwe. Zaleca się go jako środek przeciwskurczowy w chorobie wieńcowej serca i zakrzepicy naczyń wieńcowych. Można polecić także przy bezsenności, migrenie, nerwobólach i zespole klimakterycznym.

Miód nawłociowy pojawił się sprzedaży niedawno. Ma charakterystyczny kwaśnosłodki smak, po skrystalizowaniu mętnieje i przybiera jaśniejszą barwę. Odznacza się wysoką aktywnoscią antybiotyczną. Polecany jest przy dolegliwościach i schorzeniach dróg moczowych, pęcherza, prostaty, kamicy nerkowej i zapaleniu jelit. Pomocny przy leczeniu grypy, kataru, przeziębień i biegunek. Jest lubiany przez dzieci.

Miód koniczynowy wytwarzają pszczoły z nektaru koniczyny białej i czerwonej. Jest aromatyczny, łagodny i ma kwaskowaty smak. Wstanie płynnym ma słomkowo-żołtą lub łososiową barwę. Krystalizuje powoli, przyjmując gąstą, drobnoziarnistą konsystencję. Działa wykrztuśnie, napotnie, przeciwzapalnie i moczopędnie. Jest skuteczny przy zatrzymaniu moczu, w leczeniu biegunek, niedomagań przewodu pokarmowego, zapalenia oskrzeli i wyczerpania nerwowego. Dzięki dużej zawartości fruktozy polecany jest przy cukrzycy.

Miód leśny ma intensywny kolor i subtelny aromat charakterystyczny dla lasów. Zwykle jest to mieszanka zapachów lipy, dzikiej róży, głogu, maliny, kruszyny dziurawca, rumianku, borówki i wielu innych ziół. Różnorodność nektarów, z których pszczoły wytworzyły miód leśny, wzbogaca jego jakość. Miód leśny pomaga w przeziębieniach i schorzeniach na tle alergicznym, wzmacnia system nerwowy i poprawia samopoczucie.


MNISZEK  LEKARSKI
Mniszek bardziej znany jako mlecz lub dmuchawiec rośnie prawie wszędzie. Kwitnie od wiosny do czerwca, czasami i później. Na wiosnę liście i korzenie mniszka lekarskiego produkują mannitol, substancję używaną w leczeniu wysokiego ciśnienia i słabego serca. Herbata sporządzona z korzeni i liści mniszka lekarskiego jest najlepsza do picia właśnie na wiosnę, od połowy marca do połowy maja.




Kwiaty.
W kwiatach mniszka lekarskiego znaleziono substancje zwaną helenin, która może być pomocna dla osób mających problemy z widzeniem w ciemności. Kwiaty zawierają również znaczne ilości witaminy A i B2 (ryboflawina). Mniszek lekarski to pożyteczne zioło w leczeniu brodawek, infekcji grzybicznych, owrzodzenia przewodów moczowych. Zioło to ma właściwości przeczyszczające oraz jest wspaniałym środkiem na problemy żołądkowe. Mniszek lekarski korzystnie wpływa na zdrową cyrkulację oraz jest wspaniałym lekiem oczyszczającym i wzmacniającym krew. Leczy również reumatyzm. Korzeń mniszka lekarskiego pobudza apetyt i ułatwia trawienie. Liście posiadają właściwości moczopędne.

Liście.
Badania naukowe potwierdziły, że liście mniszka lekarskiego posiadają silne właściwości moczopędne. Konwencjonalne leki działające moczopędnie powodują utratę potasu. Natomiast liście mniszka lekarskiego zawierają wysoki poziom potasu, w związku z czym nie traci się tego minerału, kiedy stosuje się to zioło. Liście mniszka wyrózniają się również dużą zawartością magnezu i z tego powodu polecany jest ludziom z niskim poziomem tego pierwiastka. Picie mniszka poprawia pracę układu trawiennego i poprawia przyswajanie magnezu. Liście mniszka lekarskiego dzięki swoim właściwosciom moczopędnym są używane w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi poprzez redukowanie płynów w organizmie. Tak jak pokrzywa tak i mniszek polecany jest w celu oczyszczenia krwi i wzmocnieniu organizmu.

Korzeń.
Korzeń mniszka lekarskiego jest jednym z najbardziej efektywnych ziół oczyszczających. Działając głównie na wątrobę oraz pęcherzyk żółciowy pomaga w wydalaniu zbędnych produktów przemiany materii. Dobrze wpływa na pracę trzustki, śledziony oraz usuwa toksyny z miąższu wątroby.Posiada również właściwości przeczyszczające. Mniszek lekarski również pobudza pracę nerek zmuszając je do wydalania toksyn poprzez mocz. Dzięki swoim licznym właściwościom leczniczym mniszek lekarski jest używany na wiele problemów zdrowotnych, między innymi na zatwardzenia, problemy skórne (trądzik, łuszczyca), problemy reumatyczne (skaza moczanowa, zapalenie kości i stawów). Korzeń 2-letniego mniszka lekarskiego najlepiej wykopywać w październiku – listopadzie – wówczas są najsmaczniejsze i mniej włókniste.

Problemy z pęcherzykiem  żółciowym.
Zarówno liście jak i korzeń mniszka lekarskiego działają dobroczynnie na pęcherzyk żółciowy i są używane w celu zapobiegania tworzenia się kamieni żółciowych. Mówi się, że liście mniszka lekarskiego mogą pomóc w rozpuszczeniu już istniejacych kamieni żółciowych.

Działanie oczyszczające mniszka lekarskiego znalazło zastosowanie w oczyszczaniu organizmu z toksyn. Mniszek lekarski znalazł również zastosowanie w leczeniu ropieni, zwłaszcza ulokowanych na piersiach. U kobiet karmiacych mniszek lekarski zwiększa produkcję mleka.

Składniki.
Liście: glikozydy, karotenoidy, terpenoidy, sole potasowe, choline, żelazo, witaminy A,B,C.D.
Korzeń: glikozydy, triterpeny, sterole, olejki lotne, choline, asparagine, inuline.

Dawkowanie.
Dla pobudzenia trawienia oraz jako tonik odżywczy dla wątroby i pechęrzyka żółciowego: 3-5 g suszonego korzenia lub 5-10ml nalewki sporządzonej z korzenia mniszka lekarskiego 3 razy dziennie.
Na pobudzenie apetytu: 4-10 g suszonych liści mniszka lekarskiego, zalać gotującą wodą (250ml). Zaparzać przez 10-15 minut. Pić jako wywar. Można pić świeży sok sporządzony z liści w ilości 5-10ml 3 razy dziennie.

Wiosenna  kuracja  oczyszczajcąca.
W tym celu, wczesną wiosną, należy codziennie przez 2 tygodnie przed wczesną kolacją zjadać po 3 łyżki usiekanego świeżego (liście i korzenie) mniszka, ewentualnie przyprawionego sokiem z cytryny. Doskonałe rezultaty wzmacniające i oczyszczające organizm daje picie swieżego soku z mniszka. W tym celu całe, dokładnie umyte rośliny należy przepuścić przez sokowirówkę i pić po 25g soku na czczo rano i wieczorem przed snem.

Herbatka  z mniszka  lekarskiego.
Zagotować 250ml wody, zmniejszyć ogień i dodać 2 łyżki stołowe oczyszczonego i posiekanego świeżego korzenia mniszka lekarskiego. Przykryć i doprowadzić do wrzenia. Zdjać z ognia i dodać 2 łyżki stołowe pokrojonych, swieżo zebranych liści. Zaparzać około 40 minut. Odcedzić i pić 2 szklanki dziennie.

Napar.
2 łyżki ziół (korzeń i liście) wsypujemy do litra wrzącej wody i gotujemy przez 2 minuty.
Po 10 minutach przecedzamy i pijemy po pół szklanki przed każdym posiłkiem.
Surówka z jogurtem.
3 garście listków mniszka, szklanka jogurtu, sól, pieprz, szczypta cukru, 2 łyżki usiekanego szczypiorku.
Młode liście zalać osoloną wodą zostawić na 40-50 minut, osuszyć, porwać na kawałki, zalać jogurtem, doprawić solą pieprzem i szczyptą cukru, wymieszać, posypać szczypiorkiem.


Mniszkowy miód - na trawienie.
300 g kwiatów mlecza, 1 cytryna, 1 pomarańcza, 1-2 goździki, 1 kg cukru, 1 litr wody.
Kwiaty mlecza ułożyć w słoju, dodać goździki, zalać wrzątkiem, przykryć gazą zostawić na 1-2 dni w ciepłym miejscu, po czym przecisnąć przez gazę.
Pomarańcze i cytrynę dokładnie wymyć, obrać ze skórki, pokroić w kostkę, usunąć pestki. Owoce i cukier włożyć do rondla zalać przecedzonym wywarem z kwiatów, doprowadzić do wrzenia mieszając, a później gotować na niewielkim ogniu aż syrop zgęstnieje. Gorący, gęsty „miód mniszkowy” rozlać do słoiczków, szczelnie zakryć. Znakomicie poprawia trawienie, jest doskonałym środkiem do słodzenia herbatek przy przeziębieniu.

Syrop.
300-400 opłukanych rozwiniętych swieżych kwiatów zalać litrem zimnej, przegotowanej wody (w emaliowanym garnku). Po kilku godzinach gotować na małym ogniu przez 15 minut (pod koniec dodać plasterki z jednej cytryny). Odstawić na 24h i odcedzić, wycisnąć resztki kwiatów przez gazę. Do uzyskanego płynu dodać 1kg cukru i gotować przez ok. 1,5 godziny. Dla podkręcenia smaku można dodać troszkę skórki pomarańczy. Przelać do słoików i pasteryzować. Syrop z mniszka można dodawać do herbaty lub jeść z pieczywem. Pomaga przy grypie, ma działanie wykrztuśne.


copyright © 2019
Kontakt:
mediapolonii@gmail.com
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego